Phần I được xây dựng như "nền móng" cho toàn bộ cuốn sách. Trong tiết niệu nhi, cùng một biểu hiện lâm sàng có thể dẫn đến nhiều chẩn đoán rất khác nhau; ngược lại, một dị tật bẩm sinh phức tạp đôi khi lại chỉ bộc lộ bằng dấu hiệu rất mờ nhạt. Vì vậy, trước khi đi sâu vào từng bệnh lý của thận, niệu quản, bàng quang, niệu đạo và cơ quan sinh dục, người học cần nắm vững những nguyên lý cốt lõi: phôi thai học, giải phẫu phát triển, sinh lý chức năng, cách đọc hình ảnh học, cách tiếp cận chẩn đoán tiền sản, nguyên tắc niệu động học, cùng các nền tảng về gây mê, hồi sức, chăm sóc sau mổ và kỹ thuật nội soi/robot.
Tiết niệu nhi không chỉ là "phiên bản nhỏ" của tiết niệu người lớn. Trẻ em có đặc điểm sinh lý đang trưởng thành, dự trữ chức năng khác, mức độ dung nạp mất nước/mất máu khác, và nguy cơ ảnh hưởng lâu dài lên tăng trưởng, phát triển, khả năng sinh sản về sau. Nhiều bệnh lý bắt đầu từ giai đoạn bào thai; nhiều quyết định điều trị phải cân nhắc theo trục thời gian dài, từ hiện tại đến tuổi vị thành niên và chuyển tiếp sang người lớn. Do đó, tư duy tiếp cận trong tiết niệu nhi cần vừa chính xác về bằng chứng, vừa "dài hơi" về kế hoạch theo dõi.
Trong bối cảnh thực hành tại Việt Nam, phần đại cương càng quan trọng: đây là nơi giúp chúng ta thống nhất thuật ngữ, chuẩn hóa cách đánh giá, tối ưu hóa chỉ định cận lâm sàng và giảm bớt những can thiệp không cần thiết. Một siêu âm thận–bàng quang được đọc chuẩn đúng, một chỉ định VCUG[1] hợp lý, một đánh giá niệu động học đúng thời điểm, hay một phác đồ xử trí nhiễm trùng tiểu chuẩn… có thể thay đổi hoàn toàn diễn tiến bệnh của trẻ, giảm sẹo thận, giảm biến chứng, giảm gánh nặng cho gia đình và hệ thống y tế.
Vì vậy, Phần I được trình bày theo hướng "học để làm":
Mỗi chương tập trung vào khái niệm cốt lõi, sau đó chuyển nhanh sang ứng dụng lâm sàng. Nhấn mạnh điểm cần nhớ, bẫy thường gặp, và nguyên tắc an toàn trong chẩn đoán, can thiệp, theo dõi. Kết nối đa chuyên khoa (Sản, Nhi, Ngoại, Chẩn đoán hình ảnh, Gây mê hồi sức, Điều dưỡng), vì đa số bệnh nhân tiết niệu nhi đều đi qua một chuỗi phối hợp như vậ
Khi hoàn thành Phần I, bạn đọc được kỳ vọng có thể:
Hiểu cơ sở hình thành các dị tật bẩm sinh và liên hệ với biểu hiện lâm sàng;Lựa chọn và diễn giải hợp lý các phương tiện chẩn đoán hình ảnh;Nắm nguyên tắc sinh lý thận – bàng quang để định hướng điều trị;Đánh giá và chỉ định niệu động học trong các tình huống phù hợp;Tiếp cận chuẩn các vấn đề thường gặp như nhiễm trùng tiểu, tắc nghẽn, trào ngược;Có nền tảng về gây mê, nội soi, chăm sóc sau mổ để bước vào các phần bệnh học và phẫu thuật ở những chương sau.
Phần đại cương không nhằm làm khó người học bằng lý thuyết thuần túy, mà nhằm trang bị một "bộ khung" tư duy thống nhất: hiểuđúng ngay từ đầu, an toàn trong can thiệp và nhìn xa cho kết quả lâu dài của trẻ. Đây chính là tinh thần xuyên suốt của cuốn sách.
[1] Chụp bàng quang niệu đạo khi tiểu (VCUG) được chỉ định chủ yếu để đánh giá trào ngược bàng quang niệu quản (VUR) và các bất thường cấu trúc hệ tiết niệu dưới. Các chỉ định chính bao gồm: nhiễm trùng đường tiết niệu tái phát (đặc biệt ở trẻ em), giãn thận/niệu quản trên siêu âm, nghi ngờ bàng quang thần kinh, hẹp/rò niệu đạo, chấn thương, hoặc đánh giá sau phẫu thuật.