Zalda havo birdan ogʻirlashdi.
Batori oʻtirgan joyidan sekin turdi. Kursi marmar pol ustida sirgʻalib, past va sovuq tovush chiqardi. Sham alangasi bir zumga choʻzilib, devordagi soyani kattalashtirdi. Uning soyasi devorda oʻzidan ham balandroq, oʻtkirroq koʻrinar edi.
Yangi xizmatchining "ha" degan soʻzi hanuz havoda osilib turgandek.
Toʻrt xizmatkor bir zumda oqarib ketdi. Hech kim nafas olayotgandek emas edi. Hatto sham ham qimirlamay qolgandek tuyuldi.
Batori yangi xizmatchiga tikildi.
Uning nigohi baland emas, baqirmadi ham. Aksincha, sokin. Juda sokin.
— Ha? — dedi u past, aniq ohangda. — Sen… ha dedingmi?
Yangi xizmatchi birdan oʻziga kelgandek boʻldi. Endi aytgan gapining ma'nosini tushundi. Lablari oqarib ketdi. Qoʻllari titray boshladi.
— Yoʻq, xonim… men… men sizni…
Ovoz boʻgʻilib qoldi.
Bosh xizmatchi hali ham polga tiz choʻkkan, boshini egib turardi. U koʻzining cheti bilan vaziyatni kuzatar, lekin boshini koʻtara olmasdi.
Batori bir qadam oldinga tashladi. Uning poshnasi polga urilganda aniq, qattiq tovush chiqdi. Har bir qadam — hukm kabi.
— Sen meni qonxoʻr deb oʻylaysanmi? — yana soʻradi u.
Bu safar savol emas, hukm eshitilgandek boʻldi.
Yangi xizmatchi ortga bir qadam tashladi. Orqasida stol. Qochishga joy yoʻq.
— Men… men sizni unday demoqchi emasdim, xonim… men tushunmadim…
Sham alangasi yana titradi. Sharob idishidagi toʻq qizil suyuqlik yorugʻlikda quyuqlashib, deyarli qora koʻrinardi.
Batori stul suyanchigʻini ushlab turdi. Barmoqlari oqargancha siqildi. Ammo u oʻzini tiyib turardi. Hozir shunchaki jahl bilan ish tutsa — ertaga butun shahar gapiradi.
"Yana bir xizmatkor jazolandi…"
Yoʻq.
Uning obroʻsi — uning qalqoni.
Batori chuqur nafas oldi. Soʻng birdan jilmaydi.
Bu jilmayish sovuq edi.
— Demak, sen meni tushunmabsan, — dedi u.
Zalda turganlarning yuragi biroz urishni boshladi. Ammo bu tinchlik emas edi. Bu — bo'ron oldi sokinligi.
Batori bosh xizmatkorga qaradi.
— Tur.
Bosh xizmatkor darrov oyoqqa turdi, lekin boshini koʻtarmadi.
— Demak, bu qiz menga qon rangli sharob tavsiya qilgan. Va hozir… — u yangi xizmatchiga qaradi — meni qonxoʻr deb oʻylashini tasdiqladi.
— Yoʻq, xonim! — qiz deyarli yigʻlab yubordi. — Men shunchaki… savolni tushunmadim…
Batori unga yaqinlashdi. Ularning orasida endi bir necha qadam masofa qolgan.
— Tushunmadingmi? — uning ovozi pasaydi. — Zodagon ayol bilan gaplashayotganda, har bir soʻzni oʻylab gapirish kerakligini ham tushunmadingmi?
Yangi xizmatchining koʻzlari namlandi. U tiz choʻkmoqchi boʻldi, lekin qaysi paytda tiz choʻkishini ham bilmay qoldi.
Zalda turgan boshqa xizmatkorlar koʻzlarini yerga qadashdi. Hech kim aralasha olmaydi. Hech kim nafasini ham baland ololmaydi.
Batori birdan ortga oʻgirildi.
— Bugun seni jazolamayman, — dedi u sokin ohangda.
Bu gap hammani yanada qoʻrqitdi.
— Chunki men qonxoʻr emasman.
U soʻzlarni alohida-alohida aytdi.
— Ammo esingda boʻlsin, — u yana qizga qaradi, — zodagonning sabrini sinash — oʻzingni oʻlim bilan oʻynash degani.
Bu soʻzlar baland emas edi. Ammo ogʻir edi. Juda ogʻir.
Yangi xizmatchi nihoyat tiz choʻkdi.
— Kechiring, xonim… iltimos…
Batori esa asta joyiga qaytib oʻtirdi. Goʻyo hech narsa boʻlmagandek.
— Ovqat sovib qoldi, — dedi u oddiy ohangda.
Lekin zal ichida hech kim avvalgidek emas edi.
Shamlar yonishda davom etardi. Sharob idishidagi toʻq qizil rang esa jim turib, hamma koʻrgan va aytilmagan gaplarning guvohiga aylangandek edi.
Va hamma bilardi.
Bu kechirim emas edi.
Bu ogohlantirish edi.